Giả thuyết: Mô hình cường hào mới cản trở công tác chống tham nhũng

I. CƯỜNG HÀO

Nói đến mô hình cường hào là tôi muốn nói đến cái thời Việt Nam chịu sự đô hộ của thực dân Pháp. Tôi có nghe nói là trong cái thời đó, lý trưởng cưỡi đầu dân lấy tiền nuôi quan huyện, quan huyện lại cưỡi đầu lý trưởng để nuôi quan phủ…

Theo cái mô hình đó, thằng dân nào không nghe bị ông lý đánh cho đến nghe thì thôi, ông lý đánh mà chưa nghe thì ông bẩm quan trên xử tiếp… Cũng vào thời đó, tôi tin là ông lý hay ông huyện nào thương dân sẽ lại bị quan trên đánh … đánh cho đến chết hoặc đánh cho đến khi nào chịu thu tiền nuôi quan…

Dẫu rằng thời nay đã khác, đất nước phát triển rất nhiều, tôi tin rằng dư âm của mô hình cường hào vẫn còn hiện hữu đâu đó, mô hình cường hào nếu thực sự vẫn còn đâu đó chắc chắn sẽ là rào cản rất lớn đến công cuộc chống tham nhũng của đảng và nhà nước.

Trong bài viết này, tôi đưa ra giả thuyết về cường hào hiện đại trong trường học, và cường hào trong công sở cùng với giải pháp khắc phục. Tất cả chỉ là giả thuyết vậy không đại diện cho bất kỳ trường hợp nào, người đọc hoàn toàn có thể đồng tình với quan điểm của tác giả hoặc không.

II. MÔ HÌNH CƯỜNG HÀO

1. Cường hào nơi trường học

Dân đen: Người học

Lý trưởng: Thầy giáo

Phương thức áp bức: Dạy không rõ ràng, đánh giá không rõ ràng khiến người học phải học thêm hoặc chạy điểm, đánh hội đồng các trường hợp chống đối (nếu quản lý không tốt, điểm của các thầy cho sao chả được).

Tại sao các thầy phải đút lót quan trên: Một khi đã nhúng chàm, không đút sao được.

2. Cường hào nơi công sở

Dân đen: Người dân đến làm các thủ tục

Lý trưởng: Cán bộ tiếp dân

Phương thức áp bức: Mập mờ, không rõ ràng, làm khó dễ.

Tại sao cán bộ tiếp dân phải đút lót quan trên: Một khi đã nhúng chàm, không đút sao được

III. GIẢI PHÁP

1. Trả lương có cân nhắc tới thu nhập từ tham nhũng

Nếu bâu giờ một người viên chức đang hưởng thụ mức “lậu” gấp nhiều lương, bắt họ về nhận đúng mức lương cơ bản sẽ gặp nhiều chống đối, nếu số lượng lớn viên chức bỏ việc thì sáo trộn không nhỏ. Nên có cơ chễ để giữ ổn định thu nhập của họ một cách hợp pháp, ví dụ:

Tạo thu nhập trong trường học: Học sinh, sinh viên chấp nhận bỏ thêm tiền để được học tốt hơn, để được điểm cao hơn, vậy nên có cơ chế để các trường thu thêm tiền kết hợp nâng cao chất lượng giáo dục và khảo thí, tiền thu thêm được chia cho cán bộ giảng viên theo quy chế từng trường. Về hình thức thì số tiền phụ huynh bỏ ra cũng giống với học thêm, tuy vậy bản chất đã khác, không phải là tham nhũng, không gây xáo mòn đạo đức, với học sinh sẽ không mất thời gian phải học hai lần.

Với viên chức tiếp dân và các đơn vị hành chính: Tạo cơ chế để các đơn vị này thu phí dịch vụ tương xứng với công sức làm việc thực tế tại từng thời điểm, phí dịch vụ được chia cho toàn bộ đội ngũ lao động theo quy chế từng đơn vị. Về hình thức thì phí dịch vụ cũng là tiền của người dân bỏ ra, tuy vậy bản chất đã khác, không phải là tham nhũng, không gây xáo mòn đạo đức.

2. Rõ ràng minh bạch

Rõ ràng minh bạch để người dân không phải đút lót và không thể đút lót để huỏng lợi, cán bộ phải làm đúng và được làm đúng.

3. Chặn đứng tham nhũng của U40

Tôi thấy cần tập trung chống tham nhũng ở lứa tuổi U40 bao gồm các thầy giáo trẻ, công chức tiếp dân, và các quản lý cấp thấp.

Không phải tôi cho rằng không cần ngăn chặn tham nhũng của các vị quan lớn tuổi hay những công chức lâu năm mà vì hai lý do quan trọng. Thứ nhất là lứa U40 sẽ có người trở thành quan to trong tương lai, cần phải uốn nắn họ từ khi còn trẻ. Thứ hai là chống tham nhũng với những người nhiều tuổi thì khó khăn hơn và có thể gây nên nhũng sáo trộn không cần thiết nên phải hết sức thận trọng.

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s